Warmteverlies bij ramen: check glas, kozijnen en kieren 

Zodra het buiten kouder wordt, gaat in veel huizen de verwarming aan, met een flinke stijging in stookkosten als logisch gevolg. Maar voordat je de thermostaat hoger zet, kun je beter eerst even nagaan waar je warmte verliest. Ramen en kozijnen zijn typische plekken waar warmte ongemerkt kan ontsnappen. Hoe je dat oplost, hangt af van waar de zwakke plek zit: in het glas zelf, het kozijn of de naden.

Voel of er tocht langs het kozijn komt

Oudere kozijnen isoleren niet altijd even goed, maar ook bij relatief nieuwe ramen kunnen versleten rubbers of slecht afgewerkte naden voor tocht zorgen. Om dat te testen, houd je op een koude, winderige avond je hand vlak langs de rand van het kozijn, net naast het glas. Voel je daar kou of een duidelijke luchtstroom? Dan komt er waarschijnlijk koude lucht via een kier naar binnen.

Voelt vooral het glas koud aan, zonder dat je lucht voelt bewegen? Dan kan dat betekenen dat het glas zelf onvoldoende isoleert. Dat verschil is belangrijk, want een compleet raam vervangen is heel wat duurder dan een nieuwe tochtstrip aanbrengen.

Vervang enkel glas in de ruimte die je het meest gebruikt

Enkel glas isoleert nauwelijks. Toch zit het in sommige woningen nog in een bijkeuken, een aanbouw of een ander gedeelte dat nog niet eerder is aangepakt. Vooral in ruimtes die je dagelijks verwarmt, gaat door enkel glas onnodig veel warmte verloren.

Enkel glas heeft bovendien een vrij koud binnenoppervlak, waardoor er bij vochtige lucht gemakkelijk condens ontstaat. Dit is niet alleen ontsierend, maar komt ook de luchtvochtigheidsgraad niet ten goede. Is het raam gedurende de winter regelmatig vochtig? Dan kan dat problemen geven bij de afwerking, want vocht tast de naden aan.

Vervanging door HR++-glas is vaak al een hele verbetering. Zijn de bestaande kozijnen nog in goede staat? Dan hoeft niet altijd het complete kozijn vervangen te worden. Triple glas isoleert nog beter, maar is een stuk dikker en zwaarder, waardoor je in veel gevallen aangepaste of nieuwe kozijnen nodig hebt. Daardoor is het een wat duurdere optie.

Twijfel je over de mogelijkheden? Dan is het verstandig eerst de verschillen tussen dubbel glas, HR++ en veiligheidsglas te bekijken.

Isolatieglas is een investering die zich op termijn kan terugbetalen, maar verwacht niet dat dat binnen een paar winters al het geval is. De besparing hangt onder meer af van het glas dat je nu hebt, hoeveel je verwarmt, of je zonnepanelen hebt en wat de tarieven van je huidige energiecontract zijn.

Kijk ook naar de staat van het kozijn

Goed isolerend glas heeft minder effect als de delen van het kozijn niet goed sluiten of de aansluiting met de muur slecht is afgewerkt. Controleer daarom ook het houtwerk, de rubbers en de bewegende delen van het raam.

Is een houten kozijn nog stevig en vrij van houtrot, dan kan het vaak prima blijven zitten. Hout isoleert ook niet per se slechter dan kunststof. De kwaliteit van het hele raam, inclusief glas en afdichting, bepaalt uiteindelijk hoeveel warmte verloren gaat.

Zijn kozijnen ernstig beschadigd of aan vervanging toe, dan kun je kiezen voor een onderhoudsarm alternatief. Moderne kunststof kozijnen hoeven bijvoorbeeld niet geschilderd te worden en zijn in combinatie met goed isolatieglas goed voor een comfortabel huis.

Drie plekken die vaak worden vergeten

Niet alle tocht komt rechtstreeks langs het raam naar binnen. Een paar kleinere openingen kunnen het wooncomfort behoorlijk beïnvloeden.

• De brievenbus. Een klep die niet goed sluit, laat bij harde wind koude lucht binnen. Een brievenbusborstel of beter sluitende klep kan al veel verschil maken.
• De aansluiting tussen kozijn en muur. Ook wanneer een raam goed sluit, kan er tocht ontstaan langs de buitenrand van het kozijn. De naad tussen kozijn en muur moet daarom elk jaar worden gecheckt, zeker als de afdichting verouderd is.
• Ventilatieroosters. Controleer of ze schoon zijn en goed functioneren. Plak ze zeker niet dicht om warmte te besparen. Goede ventilatie in huis is namelijk ook in de winter erg belangrijk om vocht en vervuilde lucht af te voeren.

Nog steeds koud? Kijk dan naar de overige isolatie

Niet al het warmteverlies merk je doordat het tocht. Via een slecht geïsoleerd dak, een ongeïsoleerde buitenmuur of een koude vloer kan namelijk ook veel warmte verdwijnen. Je kunt nog zulke dure kozijnen kopen, maar daarmee los je slechte isolatie niet op.

Welke maatregel het meeste oplevert, verschilt per woning. Het is daarom slim om eerst te checken welke soort isolatie het meeste rendement oplevert voordat je zo’n flinke investering doet.

Moet de buitengevel sowieso al worden vernieuwd? Dan kun je nieuwe gevelbekleding combineren met extra isolatie achter de bekleding. Dat kan een logisch moment zijn om de gevel energiezuiniger te maken. De bekleding zelf is namelijk geen vervanging voor een goede isolatielaag.

Herstellen of compleet vervangen?

Niet ieder huis heeft per definitie de nieuwste kozijnen of uitgebreide isolatie nodig. Soms zijn nieuwe tochtstrips, een beter sluitende brievenbus of het herstellen van een kier al voldoende om het warmteverlies te beperken, wat je vaak snel merkt aan je maandelijkse lasten.

Zijn de kozijnen nog goed, maar is het glas verouderd? Kijk dan of alleen het glas vervangen kan worden en je de kozijnen kunt hergebruiken. Pas wanneer de kozijnen zelf slecht zijn, is het beter om alles te vernieuwen.

Je huis winterklaar maken is dus niet per se een kwestie van nieuwe kozijnen met isolerend glas kopen. De eerste stap is ontdekken waar de kou precies vandaan komt. Veel tochtplekken zijn gemakkelijk op te lossen zonder al te grote investering, wat al een heel verschil kan maken in je dagelijkse woongenot.