Huis gekocht? Zo voorkom je dat je geld misloopt bij de Belastingdienst

De sleutels liggen eindelijk op tafel. Je huis is van jou, de verhuisdozen staan half uitgepakt en je probeert langzaam weer orde te krijgen in de chaos. En dan komt opeens die andere kant van het verhaal: wat moet je allemaal regelen voor de Belastingdienst? Veel nieuwe huiseigenaren merken pas later dat ze bepaalde kosten hadden kunnen aftrekken. Zonde, want dat kan flink schelen in de portemonnee.
De checklist eigen woning van de Belastingdienst helpt om dat te voorkomen.

Waarom deze checklist zo handig is

Een huis kopen of verkopen doe je niet vaak. Tussen alle papieren, taxaties en hypotheken door is het logisch dat je het overzicht verliest. Hypotheekrente, notariskosten, een verbouwingslening of juist een restschuld – er komt van alles voorbij.
Om te zorgen dat je niets vergeet, heeft de Belastingdienst een overzichtelijke checklist gemaakt. Daarmee zie je in een paar stappen wat je moet regelen en welke aftrekposten voor jou gelden.

Tip: De checklist eigen woning vind je op belastingdienst.nl/eigenwoning.

Even een voorbeeld uit het echte leven

Sanne en Mark kochten vorig jaar hun eerste huis. Ze waren dolblij, tot ze bij de aangifte ontdekten hoeveel papierwerk er nog achteraan kwam. Via de checklist zagen ze precies welke kosten aftrekbaar waren. Uiteindelijk kregen ze honderden euro’s terug. “Dat voelde een beetje als een cadeautje,” lachten ze later.

Wat je ermee voorkomt

Twee blauwe enveloppen van de Belastingdienst liggen op tafel, symbool voor belastingzaken rond de eigen woning — De bekende blauwe envelop: voor veel huiseigenaren het startpunt van hun belastingzaken

De checklist is bedoeld om verrassingen te voorkomen. Stel, je hebt een nieuwe hypotheek afgesloten. Dan mag je de rente, onder bepaalde voorwaarden, aftrekken bij je aangifte inkomstenbelasting. Als je liever maandelijks al iets terugkrijgt, kun je een voorlopige aanslag aanvragen. Zo spreid je je voordeel en dalen je maandlasten meteen.
Ook handig: de checklist wijst op situaties waarin je bijvoorbeeld tijdelijk twee huizen bezit of juist hebt verkocht. Zo blijf je in controle over wat je moet doorgeven.

Als je nog twijfelt tussen kopen of huren, kan het helpen om te bekijken wat er financieel en praktisch verandert zodra je eigenaar wordt. In dit overzicht lees je meer over de belangrijkste verschillen en wat in 2026 gunstig kan uitpakken voor jouw situatie: huis kopen of huren.

Wat is belangrijk als je een huis koopt?

Als koper krijg je met allerlei kosten te maken. De checklist helpt je te zien welke daarvan fiscaal meetellen en welke niet.

Wat mag je aftrekken?

Wat je precies mag aftrekken hangt af van de manier waarop je de koop hebt gefinancierd. In de meeste gevallen gaat het om kosten die direct met de hypotheek te maken hebben, zoals:

de advies- en bemiddelingskosten van je hypotheekadviseur
de notariskosten voor de hypotheekakte
de taxatie van je woning, als die nodig was voor de hypotheek
de kosten van Nationale Hypotheek Garantie (NHG), als je die hebt afgesloten

En wat niet mag? De kosten die horen bij de overdracht zelf, zoals de makelaar of de notaris voor de eigendomsoverdracht. Die tellen mee in de aankoopprijs van het huis en zijn dus niet aftrekbaar.

Daarnaast is het slim om ook rekening te houden met andere onverwachte woonlasten die vaak pas later opduiken: verborgen kosten van een huis.

Welke kosten vul je in bij je aangifte?

Twee mensen zitten samen op de bank met papieren en tablet en bespreken hun belastingaangifte voor hun eigen woning — Even samen de cijfers doornemen, zo blijft het overzicht helder bij de belastingaangifte

Alleen de kosten die direct te maken hebben met de lening mag je opgeven bij aftrekbare kosten eigen woning. Denk aan de hypotheekrente en de eerder genoemde advies- en taxatiekosten. De checklist helpt je stap voor stap zodat je niets vergeet.

Welke WOZ-waarde gebruik je?

De juiste WOZ-waarde vind je op de aanslag gemeentelijke belastingen of via wozwaardeloket.nl.
Belangrijk om te weten: je vult de waarde in die geldt op 1 januari van het voorgaande jaar.
Voor je aangifte over 2025 gebruik je dus de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2024.

En de overdrachtsbelasting dan?

Wie een huis koopt, betaalt meestal overdrachtsbelasting. Hoeveel dat is, hangt af van je leeftijd, de koopsom en of je er zelf gaat wonen.

Ben je tussen de 18 en 35 jaar en is de woningprijs lager dan € 510.000 (2025), dan betaal je geen overdrachtsbelasting.
In alle andere gevallen geldt een tarief van 2% als je er zelf in gaat wonen.
Koop je het huis als belegging of tweede woning, dan is het tarief 10,4%.

De checklist verwijst je door naar de juiste uitleg zodat je zeker weet wat voor jou geldt.

Ook nuttig bij andere levensgebeurtenissen

Niet alleen bij het kopen van een huis is er zo’n overzicht. De Belastingdienst heeft ook checklists voor situaties als een scheiding of het overlijden van een partner. Op die momenten is het fijn als iemand het pad alvast voor je heeft uitgestippeld.
Meer informatie vind je op belastingdienst.nl/scheiden en belastingd i enst.nl/nabestaanden.

Kom je er niet uit?

Soms is het gewoon fijn om iemand te spreken. Via belastingdienst.nl/contact vind je telefoonnummers en steunpunten bij jou in de buurt. Daar kunnen medewerkers met je meekijken, zodat je zeker weet dat alles klopt.

Checklist in het kort

✅ Vul de checklist eigen woning in op belastingdienst.nl/eigenwoning
✅ Controleer welke hypotheek- en aankoopkosten aftrekbaar zijn
✅ Vraag eventueel een voorlopige aanslag aan voor maandelijks voordeel
✅ Gebruik de juiste WOZ-waarde (peildatum 1 januari vorig jaar)
✅ Controleer of je overdrachtsbelasting moet betalen en hoeveel

Even doen, veel winnen

De checklist invullen kost je maar een paar minuten, maar het kan je serieus geld opleveren. Bovendien geeft het rust: je weet dat alles goed geregeld is. Een nieuw huis is al spannend genoeg, dan is het prettig als je belastingzaken wél overzichtelijk zijn.

Veelgestelde vragen over de checklist eigen woning

Wat mag ik aftrekken als ik een huis koop?

Je mag onder andere de kosten voor hypotheekadvies, de notaris voor de hypotheekakte, de taxatiekosten en de kosten voor NHG aftrekken. Aankoopkosten van de woning zelf zijn niet aftrekbaar

Welke WOZ-waarde vul ik in bij mijn aangifte?

Gebruik de WOZ-waarde met peildatum 1 januari van het jaar vóór het belastingjaar waarover je aangifte doet.

Wanneer is een voorlopige aanslag handig?

Als je liever maandelijks de hypotheekrenteaftrek ontvangt in plaats van één keer per jaar. Zo spreid je je belastingvoordeel.

Betaal ik altijd overdrachtsbelasting bij het kopen van een huis?

Nee, kopers tussen 18 en 35 jaar die een woning kopen onder € 510.000 en er zelf gaan wonen, betalen geen overdrachtsbelasting.