BENG-berekening: wat is het en waarom is het nodig bij nieuwbouw?

Wie een nieuwbouwwoning laat bouwen, krijgt vrijwel altijd te maken met een BENG-berekening. Deze berekening laat zien of een woning voldoet aan de Nederlandse energie-eisen voor nieuwbouw. Maar wat houdt BENG precies in en waarom is deze berekening verplicht? In dit artikel leggen we het helder uit.

Wat is een BENG-berekening voor nieuwbouw precies?

Voordat een huis of gebouw wordt gebouwd, moet er een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dit kan via de gemeente en is verplicht voor nieuwbouw. Bij de aanvraag is een BENG-berekening nodig; ook dat is sinds 1 januari 2021 verplicht. BENG staat voor Bijna Energie Neutraal Gebouw. Sinds 2021 vervangen de BENG-eisen de vroegere EPC-norm voor nieuwbouw. De berekening laat zien of een gebouw voldoet aan de BENG-normen. De eisen die hierbij worden gesteld, zijn afhankelijk van de kenmerken van het gebouw, zoals bij een nieuwbouwwoning.

De BENG-berekening kan alleen worden uitgevoerd door een gecertificeerde adviseur. Zij zijn opgeleid met de detailmethode: EP-W/D adviseur woningbouw detailmethode. De controle op BENG gebeurt door de gemeente waarin het gebouw wordt gebouwd. Zij zijn uiteindelijk ook verantwoordelijk voor het afgeven van de vergunning. De berekening is de vervanging van de EPC berekening van vroeger. Het doel is nog deels hetzelfde: een nieuwbouwwoning of gebouw moet voldoen aan bepaalde normen om zo te passen binnen het moderne (groene) beeld van energieprestatie.

Eisen voor BENG-berekening: drie factoren

Hierbij wordt gekeken naar hoe energieneutraal nieuwbouw is en daarmee past in de doelen van het Klimaatakkoord van Parijs dat Nederland getekend heeft. Bij nieuwbouw staat duurzaamheid vandaag de dag sowieso hoog in het vaandel. Om de BENG-berekening te kunnen voldoen, wordt de energieprestatie van een gebouw vastgelegd aan de hand van drie factoren: 

1. BENG 1: de maximale behoefte van energie in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar voor de buitenkant van het gebouw, ook wel de schil genoemd;
2. BENG 2: het maximale primair fossiel energiegebruik in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar;
3. BENG 3: het minimale aandeel hernieuwbare energie uitgedrukt in procenten, waarbij de energievraag van een gebouw het liefst zoveel mogelijk moet bestaan uit hernieuwbare energie.

Hierbij is BENG gebaseerd op de Trias Energetica. Dat is een driestappenstrategie om een energiezuinig ontwerp te maken. Er kunnen uitzonderingen worden gemaakt voor nieuwbouw waar door locatiegebonden omstandigheden de minimale eis voor het aandeel voor hernieuwbare energie (BENG 3) niet kan worden gehaald. Eigenlijk zijn er vier factoren in totaal. Naast de BENG factoren bestaat namelijk nog de TOjuli. Deze factor richt zich op het risico van temperatuuroverschrijding. Des te hoger deze waarde is, des te groter het risico op overschrijding. De grenswaarde hierbij is 1.0; als deze wordt overschreden moet er gekoeld worden om deze factor te halen.

BENG-berekening: tips om te voldoen aan de eisen voor nieuwbouw

Wanneer je een nieuwbouwwoning gaat bouwen, kun je met een aantal slimme keuzes zorgen voor een betere BENG-score. Let bijvoorbeeld op de volgende punten:

1. Kies voor hoogwaardige isolatie
Een goede isolatie van dak, gevel en vloer is de basis van een goede BENG-score. Hoe minder warmteverlies via de gebouwschil, hoe lager de energiebehoefte (BENG 1). Denk daarbij aan hoge Rc-waarden en goed isolerend glas zoals HR++ of triple glas.

2. Zorg voor een energiezuinige installaties
De keuze voor installaties zoals een warmtepomp, lage temperatuurverwarming en een efficiënt ventilatiesysteem heeft grote invloed op de energieprestatie van een woning. Deze systemen helpen om het fossiele energiegebruik (BENG 2) te verlagen.

3. Gebruik voldoende hernieuwbare energie
Het aandeel duurzame energie (BENG 3) speelt een belangrijke rol. Zonnepanelen zijn daarom vaak een logische keuze bij nieuwbouw. Ook combinaties met een warmtepomp of zonneboiler kunnen bijdragen aan een betere score.

4. Let op luchtdicht bouwen
Warmteverlies ontstaat niet alleen door matige isolatie, maar ook via naden en kieren. Een luchtdichte bouw zorgt ervoor dat warmte beter behouden blijft en installaties efficiënter werken.

5. Denk al in de ontwerpfase na over de energieprestatie van de woning
De BENG-score wordt sterk beïnvloed door keuzes in het ontwerp. Denk aan de oriëntatie van de woning, de hoeveelheid glas en zonwering. Door hier vroeg rekening mee te houden voorkom je dure aanpassingen achteraf.

Laat de BENG-berekening al in een vroeg stadium opstellen. Zo kun je nog bijsturen in ontwerp of installaties zonder extra kosten tijdens de bouw.