Radiatoren door de eeuwen heen

Het principe van radiatoren zelf is zelfs bij dinosaurussen terug te vinden. Er zijn verschillende soorten fossielen gevonden waarbij de bloedvaten aan de buitenkant op een plat vlak uiteengezet worden. Daardoor koelt het bloed gemakkelijk door contact met de lucht.

Mechanisatie van radiatoren door de mens

De eerste vormen van radiatoren worden kenbaar in romeinse teksten. Een “hypocaustum” is een vorm van onderverwarming waarbij hete lucht tussen twee platen wordt verspreid zodat het warmte afgeeft. Door de hitte te geleiden door verschillende buizen kan gemakkelijk vanaf een centrale stookplaats de warmte van een kachel verplaatst worden naar de juiste ruimte. Zo hou je de rook dus gemakkelijk buiten je huis. Dit buizensysteem werd later ook gebruikt door de romeinen om baden te verwarmen.

De eerste radiator

Het principe van de hypocaustum wordt door Briggs en Nason doorontwikkeld tot de eerste radiator omstreeks 1865. Het model was simpel in ontwerp. Het bestond uit een horizontale buis met verschillende verticale buizen. Dit model werd in 1872 verder uitgewerkt door Nelson Bundy. Deze modellen werden vervaardigd uit gietijzer en hadden vaak een mooie decoratie.

Ontwikkeling van de radiator

Het duurt even voordat gewone radiatoren onderdeel uit gaan maken van gebouwen. Initieel duurt het vrij lang voordat radiatoren niet meer weg te denken zijn uit gebouwen. Dit komt omdat er al andere manieren waren om gebouwen te verwarmen en omdat radiatoren als lelijk werden ervaren. In de jaren 50 en 60 van de 20ste eeuw komt men hierop terug en verspreid de productie van radiatoren erg snel. Nieuwe gebouwen worden er mee uitgerust en al snel is het verwarmingselement niet meer weg te denken uit gebouwen. 

De technologie

Een radiator is aangesloten op een centrale ketel. Deze ketel leidt warm water naar de radiator toe. Waar het water eerst in een paar buizen terecht kwam is die technologie ook aangepast. Nu stroomt het water tussen een voor en achterpaneel. Tussen deze panelen zitten lamellen waarin de warmte snel overstraalt naar de lucht in de omgeving. 

Functionaliteit en ontwerp

Het ontwerp van radiatoren is in de loop der jaren sterk veranderd. Waar vroeger vooral decoratieve gietijzeren modellen werden gebruikt, ligt de nadruk tegenwoordig meer op strakke vormen, slimme plaatsing en kleurgebruik dat past bij het interieur. Fabrikanten spelen daarbij in op de wens om verwarming niet alleen functioneel, maar ook visueel rustig te maken.

Nu ligt de nadruk veel meer op de vorm van het paneel. Eerdere panelen hadden geen coating en vielen vaak op door hun ruwe uitstraling. Door het gebruik van coatings konden radiatoren later eenvoudig wit worden afgewerkt, waardoor ze beter opgaan in een gestucte of geschilderde muur. Wie een radiator nog subtieler wil laten aansluiten op het interieur, kan ook kiezen voor een radiator ombouw die zorgt voor een rustigere uitstraling zonder dat de verwarmingsfunctie verloren gaat.

Radiatoren in de toekomst

Hoe we onze huizen verwarmen hangt onder meer af van de bouw. Dat betreft is er wel wat aan het veranderen. Op afium.nl zijn er weer andere alternatieven voor radiatoren beschikbaar op de bouwmarkt voor verwarmingsinstallateurs. Daar is een goede reden voor. De overheid stelt strengere voorwaarden aan isolatie en daarmee wordt het gemakkelijker om huizen te verwarmen met warmtepompen.