Overstappen van energieleverancier: hoe doe je dat?

Dit artikel is op 24 september 2026 bijgewerkt met de actuele regels rond energiecontracten, opzegvergoedingen en zonnepanelen.

Een nieuw huis gekocht? Dan denk je waarschijnlijk eerder aan de sleuteloverdracht, de verhuizing en wat er nog in huis moet gebeuren dan aan je energiecontract. Toch is dit een logisch moment om te controleren waar je aan toe bent. Kun je je huidige contract meenemen, loopt het binnenkort af of is een andere energieleverancier interessanter?

Het laagste stroom- of gastarief vertelt daarbij maar een deel van het verhaal. De contractduur, vaste kosten en bij zonnepanelen ook de terugleverkosten kunnen veel invloed hebben op wat je uiteindelijk per jaar betaalt.

Controleer eerst je huidige energiecontract

Wie een variabel of dynamisch contract heeft, kan zonder opzegvergoeding overstappen. Bij een vast contract kan dat anders zijn als de afgesproken looptijd nog niet voorbij is.

Voor vaste energiecontracten die vanaf 1 juni 2023 zijn afgesloten, is de opzegvergoeding gekoppeld aan het financiële verlies dat de leverancier door je vertrek lijdt. Het is dus geen standaardboete van een vast bedrag.

De leverancier kijkt onder meer naar hoeveel stroom en gas je naar verwachting nog zou afnemen en naar het verschil tussen jouw contracttarief en het tarief dat de leverancier op dat moment voor een vergelijkbaar nieuw contract vraagt.

Een eenvoudig voorbeeld maakt dat duidelijk. Stel dat je volgens de berekening nog 800 kWh stroom zou afnemen. Je contracttarief is €0,45 per kWh, terwijl een vergelijkbaar nieuw contract bij dezelfde leverancier €0,25 kost. Het prijsverschil is dan €0,20. Voor elektriciteit komt de opzegvergoeding in dit voorbeeld uit op 800 × €0,20 = €160. Voor gas wordt dezelfde soort berekening gemaakt.

Is energie inmiddels duurder geworden dan toen je het contract afsloot, dan lijdt de leverancier door je vertrek mogelijk geen financieel verlies en kan de opzegvergoeding op €0 uitkomen.

Vraag daarom vóór je overstapt wat je huidige leverancier als opzegvergoeding berekent. Dan kun je dat bedrag meenemen in je vergelijking.

Kijk naar de totale kosten, niet alleen naar het tarief

Een lage prijs per kWh of m³ springt snel in het oog, maar zegt nog niet welk contract onderaan de streep het goedkoopst is. Vaste leveringskosten, contractduur en eventuele kortingen tellen net zo goed mee.

Ook een forse welkomstkorting kan het beeld vertekenen. Een contract met €300 korting is niet automatisch goedkoper als de maandelijkse kosten hoger liggen. De verwachte totale kosten over een heel jaar geven daarom een beter beeld dan één aantrekkelijk bedrag uit een advertentie.

Daarnaast maakt de contractvorm verschil. Met een vast contract staat het leveringstarief gedurende de afgesproken periode vast. Bij een variabel contract kan de leverancier het tarief tussentijds aanpassen. Bij een dynamisch contract bewegen de stroom- en gasprijzen mee met de markt.

Wie niet alleen via het contract wil besparen, kan ook kijken naar mogelijkheden om de energierekening te verlagen.

Met zonnepanelen ziet de rekensom er anders uit

Voor een woning met zonnepanelen is het stroomtarief alleen niet genoeg om leveranciers goed te vergelijken. De terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten horen nadrukkelijk in dezelfde berekening.

Dat verschil wordt vanaf 1 januari 2027 groter. Vanaf die datum stopt de salderingsregeling. Opgewekte stroom die je teruglevert, kun je dan niet meer wegstrepen tegen elektriciteit die je op een ander moment van het net afneemt.

Je krijgt nog wel een vergoeding voor teruggeleverde stroom. Tegelijk kunnen leveranciers kosten rekenen voor het terugleveren. Hoeveel van je zonnestroom je direct zelf gebruikt, krijgt daardoor meer invloed op je energierekening.

Een contract dat aantrekkelijk is voor een huishouden zonder zonnepanelen, kan voor precies dezelfde woning mét zonnepanelen dus heel anders uitpakken.

Hoe gaat overstappen van energieleverancier?

Blijf je op hetzelfde adres wonen, dan verzorgt de nieuwe energieleverancier de overstap. De levering van stroom en gas loopt ondertussen gewoon door. Je netbeheerder en aansluiting veranderen niet.

Zelf je oude contract alvast opzeggen is daarom niet nodig en kan juist voor verwarring zorgen.

Bij een slimme meter worden de meterstanden elektronisch doorgegeven als daarvoor toestemming is gegeven. Het blijft verstandig om op de overstapdatum zelf even naar de standen te kijken. Een foto geeft je een eenvoudige controle als de eindafrekening later vragen oproept.

Je hebt 14 dagen bedenktijd

Na het afsluiten van een nieuw consumentencontract voor energie heb je 14 dagen bedenktijd. Binnen die periode kun je zonder opgaaf van reden van het nieuwe contract af.

Dat is vooral goed om te weten wanneer je na het afsluiten ontdekt dat de voorwaarden toch minder aantrekkelijk zijn dan je dacht of wanneer je huidige leverancier een onverwacht hoge opzegvergoeding doorgeeft.

De bedenktijd begint na het sluiten van het contract. Zeg je binnen die termijn op, dan hoef je geen opzegvergoeding voor het nieuwe contract te betalen.

Verhuizen en overstappen zijn niet hetzelfde

Bij een verhuizing kun je je bestaande energiecontract vaak meenemen naar je nieuwe adres. Wil je tegelijk naar een andere leverancier, dan blijven de voorwaarden van je lopende contract van belang.

Een verhuizing beëindigt een vast energiecontract namelijk niet automatisch. Ook wanneer je verhuist, kan een opzegvergoeding gelden als je een lopend vast contract voortijdig stopzet.

Geef een verhuizing daarom tijdig door aan je energieleverancier. Heb je binnenkort de sleutel maar nog geen contract voor de nieuwe woning, wacht dan niet tot de verhuisdag. In het artikel over een energiecontract rond de sleuteloverdracht lees je wat er gebeurt als je dit pas op het laatste moment regelt.

Vergeet de meterstanden bij de sleuteloverdracht niet

Tussen het tekenen van formulieren, het krijgen van de sleutels en de eerste verhuisdozen door zijn meterstanden gemakkelijk vergeten. Toch kunnen ze later belangrijk worden.

Maak op de dag van de sleuteloverdracht een foto van de standen in de oude en nieuwe woning, voor zover deze niet automatisch correct worden uitgelezen. Daarmee heb je zelf vastgelegd waar jouw verbruik eindigt of begint.

De eindafrekening verdient daarna ook even aandacht. Controleer of de meterstanden en de afrekenperiode kloppen en of de betaalde voorschotten goed zijn verwerkt.

Het voorschot voor de nieuwe woning hoeft bovendien niet goed aan te sluiten bij je oude energieverbruik. Een groter woonoppervlak, betere isolatie, zonnepanelen, elektrisch koken of een warmtepomp kunnen de verhouding tussen gas- en stroomverbruik flink veranderen. Het maandbedrag na een verhuizing is daarom vooral een eerste inschatting.

Is de verhuizing al achter de rug en moet je het energiecontract nog regelen? Lees dan wat je kunt doen als je na de verhuizing nog een energiecontract moet afsluiten.

Wanneer loont overstappen?

Dat hangt niet alleen af van het aanbod van een nieuwe leverancier. Ook je huidige contract telt mee.

Zet daarom de verwachte jaarprijs van het nieuwe contract tegenover wat je nu betaalt en tel een eventuele opzegvergoeding daarbij op. Bij zonnepanelen horen ook de terugleververgoeding en terugleverkosten in die vergelijking.

Pas dan zie je of een overstap daadwerkelijk geld oplevert. Een hoge korting of een laag tarief op zichzelf zegt daarvoor te weinig.