Zithoek in de tuin maken: de juiste plek, maten en materialen

Bijna elke tuin heeft een zithoek. Veel minder tuinen hebben er een die ook op een dinsdagavond in mei wordt gebruikt. Dat verschil zit zelden in de meubels.

Het ligt meestal aan de route naar de keuken. Loopt die langs een drempel, over gras dat ’s ochtends nat is en om de schuur heen, dan neem je geen bord mee naar buiten en blijft de zithoek een plek voor de zaterdagmiddag. Ligt hij op tien stappen van de achterdeur, dan ontbijt je er in april. Daarom gaat het hieronder eerst over de plek, dan over maten, materiaal en kosten, en pas daarna over aankleding.

Ga eerst om zes uur ’s avonds in je eigen tuin zitten

De meeste mensen beoordelen een plek op een zondagmiddag, met de zon hoog. De uren waarop je echt buiten zit liggen later, tussen zes en negen. Zet daarom een keukenstoel op de plek die je in gedachten hebt en ga er op een doordeweekse avond in juni zitten. Waar staat de zon dan, en welke schaduw valt er over de tafel: van de schuur of van de dakkapel van de buren?

Een terras tegen de gevel heeft daarbij een voordeel dat vaak wordt vergeten. Baksteen houdt warmte vast en geeft die tot in de avond af. In april en september zit je daardoor langer buiten, in juli wordt het er benauwd. Achter in de tuin koelt het sneller af, maar daar heb je verlichting nodig en een pad dat ook in november begaanbaar blijft.

Kijk in dezelfde beweging naar inkijk van bovenaf. Een schutting van 180 centimeter regelt het zicht van de buren op ooghoogte en doet niets tegen het uitzicht vanuit hun badkamerraam. Dat merk je pas als je er zit.

Waarom een dichte schutting de wind niet altijd oplost

Hier gaat het regelmatig mis. Wie tocht ervaart op het terras zet er een dicht scherm bij en heeft daarna nog steeds last. Wind die tegen een gesloten vlak botst, moet ergens heen en kan eroverheen gaan om een paar meter verder weer naar beneden te rollen. Zo ontstaan soms wervelingen op precies de plek waar je zit. Een halfopen scherm remt de lucht af en werkt daardoor over een grotere afstand. Denk aan een hek met spleten van enkele centimeters of een strook hoge grassen die meebuigt.

Beplanting doet daarnaast iets met geluid en met het beeld van een stenige hoek. Een groene afscheiding heeft vaak meerdere groeiseizoenen nodig om echt dicht te groeien, dus reken daar niet op voor de zomer die eraan komt.

Hoeveel ruimte heb je nodig voor een zithoek?

Voor een eethoek met vier personen heb je ongeveer 6 m² nodig, voor zes personen ongeveer 8 m² en voor een loungeset met hoekbank 10 tot 12 m². De looproute eromheen zit daar nog niet bij.

Dat komt doordat de ruimte om de meubels zwaarder weegt dan de meubels zelf. Bij een tafelblad van 180 bij 90 centimeter komt er aan iedere zijde 70 tot 80 centimeter bij om een stoel naar achteren te schuiven en op te staan. Je bent dan 3,3 bij 2,4 meter kwijt. Indicatieve buitenmaten:

• Bistroset voor twee personen: 1,6 bij 1,6 meter
• Eettafel van 120 bij 80 centimeter met vier stoelen: 2,7 bij 2,3 meter
• Eettafel van 180 bij 90 centimeter met zes stoelen: 3,3 bij 2,4 meter
• Loungeset met hoekbank en salontafel: 3,5 bij 3 meter

Hoeveel ruimte heb je nodig voor een eethoek voor zes personen?

Bij loungemeubelen bepaalt de diepte hoeveel ruimte je kwijt bent. Een tuinset luxe met brede armleuningen en diepe kussens vraagt 95 tot 100 centimeter per element, plus zo’n 40 centimeter tot de salontafel om je benen te kunnen strekken. Reken dus niet met de lengte van de bank alleen.

Plak de buitenmaten met schilderstape op de bestrating en laat het een paar dagen liggen. Loop eromheen. Draag er een volle waszak langs. Het kost niets en voorkomt een veelgemaakte fout in kleine achtertuinen: een set die precies past en de doorgang naar de schuur onbruikbaar maakt.

Materiaal: kijk naar de kussens, niet alleen naar het frame

Aluminium is licht en onderhoudsarm, wordt heet in de volle zon en kan bij harde wind verschuiven als de set onbeschut staat. Teak vergrijst zonder onderhoud, wat prima is als je dat mooi vindt en een teleurstelling als je iets anders verwachtte. Bij wicker en kunststof loopt de kwaliteit ver uiteen. De uv-bestendigheid van de vezel, de afwerking en de manier waarop je meubels beschermt bepalen samen hoe lang een set mooi blijft.

De zitting is waar het vaak misgaat. Vraag naar de vulling en hoe snel die droogt na een bui, controleer of de hoezen los kunnen en in de machine mogen, en voel of de naden aan de bovenzijde water vasthouden. Vraag ook of losse hoezen over vier jaar nog leverbaar zijn, want een set met versleten kussens en een gaaf frame gooi je anders alsnog weg. Wie dit wil vergelijken vindt op 4seasonsoutdoor.nl per serie informatie over materialen en uitvoeringen van loungesets en eethoeken.

En eerlijk: de belangrijkste factor is of er een droge plek is om die kussens op te bergen.

Wat kost een zithoek en waar zit het verschil?

Een loungeset van €800 en een van €4.000 zien er op een productfoto soms vergelijkbaar uit. Het verschil zit vaak in het doek en de vulling. Bij goedkopere sets zijn die doorgaans minder goed bestand tegen langdurige zon en regen. Kussens kunnen dan langzamer drogen, sneller verkleuren en eerder hun vorm verliezen. Duurdere sets gebruiken vaker sneldrogend schuim en hoogwaardiger buitenstof. Ook de frameafwerking, kwaliteit van de naden en leverbaarheid van onderdelen tellen mee.

Indicatieve prijzen, buiten acties om: een bistroset kost ongeveer €150 tot €400, een eethoek voor zes personen in aluminium €900 tot €2.000 en een loungeset in kunststof wicker €700 tot €1.500. Voor een set van gietaluminium of teak met hoogwaardige kussens ligt dat vaak tussen €3.000 en €7.000. Prijzen verschillen sterk per materiaal, formaat en merk.

Wat vrijwel iedereen vergeet, zijn de kosten om de zithoek bruikbaar te maken. Beschermhoezen kosten ongeveer €50 tot €150 per stuk, een degelijke opbergbox €150 tot €400 en buitenverlichting met een aansluiting in de tuin grofweg €300 tot €800. Een overkapping begint vaak rond €2.000 en kan ruim boven €8.000 uitkomen. Wie een budget van €3.000 heeft, zit dus vaak beter met een set van €1.500 en een terras dat vlak ligt, goed licht heeft en beschutting biedt tegen de wind. De set die je het langst gebruikt is zelden alleen de duurste, maar wel de best geplaatste.

Geef de meubels lucht

Een zithoek wordt rustiger als niet alles strak tegen de gevel en tegen elkaar staat. Twintig centimeter tussen bank en schutting scheelt visueel meer dan je verwacht en houdt de achterkant droger, waardoor er minder groene aanslag ontstaat.

Zorg dat de bestrating vlak genoeg ligt voor stabiele meubels en tegelijk een lichte afwatering heeft. Op split zakken poten weg en op gras gaan stoelen scheef staan zodra de bodem uitdroogt en krimpt. Een buitenkleed dat bij jouw tuin past bindt losse elementen tot één geheel, mits het groot genoeg is: de voorpoten van bank en stoelen moeten erop staan. Anders blijft het een matje in het midden.

Heb je een diepe tuin, overweeg dan twee kleinere plekken in plaats van één grote. Eten bij het huis, avondzon achterin. Dat werkt beter dan één zithoek die alles moet kunnen en verdeelt de kosten over twee seizoenen.

Minder licht, beter licht

Felle verlichting maakt een tuin kleiner. Zodra een lamp in je ooghoek hangt, zie je de rest van de tuin minder goed en zit je in een lichtbak. Werk daarom laag en warm: een wandlamp naast de deur, een paar grondspots op een muur of boomstam en een snoer boven de tafel op ruim twee meter hoogte. Kies lichtbronnen van 2200 tot 2700 kelvin en richt ze op een vlak, nooit rechtstreeks op een gezicht.

Voor beschutting boven je hoofd geldt iets vergelijkbaars: wat je toevoegt, neem je ergens anders weg. Een parasol helpt tegen felle middagzon en verdwijnt daarna weer. Een overkapping kan het aantal avonden dat je buiten zit flink vergroten, maar haalt ook daglicht weg in de kamer erachter. Bij een noordgerichte woonkamer weegt dat zwaarder dan bij een zuidgevel. Lees vooraf welke terrasoverkapping bij jouw terras past, want oriëntatie, diepte en dakvorm hangen samen.

Details die je daadwerkelijk gebruikt

Een bijzettafel naast elke loungestoel, zodat glazen niet op de grond staan. Een opbergbox binnen handbereik, want plaids die je eerst uit de schuur moet halen, haal je niet. Drie grote plantenbakken in plaats van twaalf potjes die je bij elke onkruidronde verplaatst en die in juli allemaal tegelijk water willen.

En dan het advies dat het meeste geld bespaart: koop de meubels als laatste. Zet één zomer twee eenvoudige stoelen neer, verplaats ze een paar keer en kijk waar je koffiebeker uiteindelijk steeds belandt. Die plek is bijna nooit de plek die je op papier had bedacht, en het is wel de plek waar je set over vijf jaar nog staat.